- Исмаил Мусаевич, расскажите, пожалуйста, когда образовалась талышская диаспора и как давно талыши поселились в России?
- Талышская диаспора существует с 2008 года. В основной своей массе талыши переехали жить в Россию не так давно, можно сказать, после распада Советского Союза, впрочем, как и представители многих других народов. Теперь Россия стала для нас историческим местом проживания – второй родиной. Подавляющее большинство переселившихся в Россию талышей живет в основном в Москве, Санкт Петербурге, Екатеринбург, Тюмени и в Астраханской области.
Главная » 2009 » Август » 22 » Семья и родные Новрузали Мамедова покидают Азербайджан (на азербайджанском языке)
14:41
Семья и родные Новрузали Мамедова покидают Азербайджан (на азербайджанском языке)
«Tolişi Sədo» qəzetinin mərhum baş redaktorunun qardaşı Məhərəmməli Məmmədov «Azadlıq»a nələri danışdı? «Azərbaycanın ziyalısını, alimini həbsxanada öldürdülər» “Novruzəli
Məmmədovu heç bir günahı olmadan həbs etdilər sonra da öldürdülər”. Bu
sözləri “Azadlıq”a avqustun 17-də Penitensiar Xidmətin Müalicə
Müəssisəsində dünyasını dəyişən “Tolişi Sədo” qəzetinin baş redaktoru
Novruzəli Məmmədovun qardaşı Məhərrəməli Məmmədov bildirib. Məhərrəməli
Məmmədov deyib ki, qardaşının səhhətində ciddi problemlərin olmasına
baxmayaraq ona hər hansı tibbi yardım göstərilməyib: “Deyirlər, dərman
veriblər, iynə vurublar. Bunlar hamısı yalandır. Novruzəli Məmmədovun
səhhətində ciddi problem olub, amma heç kəs buna fikir verməyib.
Azərbaycanın ziyalısını, alimini həbsxanada öldürdülər”. Məhərrəməli
Məmmədov əlavə edib ki, qardaşı həbsxanada olarkən ailəsinə onunla
görüşməyə imkan verməyiblər: “Onun həyat yoldaşı Məryəm xanım göz yaşı
tökdü, yalvardı ki, heç olmasa 10 dəqiqəlik görüş alsın. Amma
vermədilər. Imkan vermədilər ki, Novruzəli Məmmədov can verən yaxınları
onun yanında olsunlar. Heç olmasa öləndə gözlərini, ağzını bağlasınlar.
Bu, hansı mənəviyyata, hansı əxlaqa sığır? Heç bir ölkədə belə bir şey
olmayıb. Heç bir diktator belə etməyib. Hitler də, Stalin də belə qələt
eləməyib. Amma görün bunlar nə etdilər. Novruzəli Məmmədov alim idi,
ziyalı idi. O cinayətkar deyildi. Heç ən qatı cinayətkarla belə rəftar
etmirlər”. Mərhum baş redaktorun qardaşı bir maraqlı faktı da
diqqətimizə çatdırıb. Onun sözlərinə görə, Novruzəli Məmmədovun
həbsindən bir qədər sonra onun böyük oğlu Kamran Məmmədov müəmmalı
şəkildə dünyasını dəyişib: “Kamran Məmmədovu öldürdülər. O, 12 il idi
ki, Almaniyada yaşayırdı. Atasının həbs olunması barədə xəbər tutandan
sonra Azərbaycana qayıtdı. Bir neçə dəfə atasına sovqat aparanda
oğurlandı, fizinki işgəncələrə məruz qaldı. Ona nə etdilərsə, qəfildən
dünyasını dəyişdi. Mən əminəm ki, onu da öldürüblər. Novruzəli
Məmmədovun kiçik oğlunu da şərləyib həbs etmişdilər. Görün, Azərbaycan
aliminin özünün, ailəsinin başına hansı oyunları gətiriblər”. Məhərrəməli
Məmmədov Novruzəli Məmmədovun vəsiyyətindən də danışıb: “O, ölüm
ayağında olanda xahiş edib ki, həyat yoldaşı ilə görüşməyə və
vəsiyyətini etməyə icazə versinlər. Amma icazə verməyiblər. O da
vəsiyyətini kağıza yazıb. Həbsxanadakı yoldaşları onun vəsiyyətini bizə
çatdırıblar. Novruzəli Məmmədov vəsiyyətində bildirib ki, heç bir
günahın sahibi deyil və ona qarşı irəli sürülən ittihamlar qondarmadır.
Bildirib ki, onu əfv yazmağa məcbur etsələr də, yazmayıb, çünki
günahkar deyil”. Mərhum baş redaktorun qardaşı bildirib ki, artıq
onlar beynəlxalq təşkilatlara müraciət edərək xarici ölkələrin birindən
sığınacaq istəyiblər: “Bir ölkədə ki, alimlərin başına olmazın oyunlar
gətirirlər orda yaşamağa dəyməz. Ona görə də biz xarici ölkələrin
birindən sığınacaq almaq qərarına gəlmişik”. Məhərrəməli Məmmədov
sonda bunları deyib: “Mən Novruzəli Məmmədovun böyük qardaşı kimi
deyirəm ki, bu ölkənin rəhbərləri, başbilənləri ona qarşı böyük
haqsızlıq ediblər. Novruzəli Məmmədov elm adamı olub. O, öz ölkəsini,
xalqını sevib. Talış xalqının mədəniyyəti və dili ilə bağlı elmi
araşdırmalar aparıb. Burda heç bir qəbahət yoxdur. O, nə separatçı
olub, nə də hansısa ölkənin xüsusi xidmət orqanları ilə əməkdaşlıq
edib. Bunlar hamısı cəfəngiyyatdır. Sadəcə Novruzəli Məmmədovu
sındırmaq, ondan istifadə etmək istədilər. Amma o, bir ziyalı, əqidə
adamı kimi sınmadı. Gördülər ki, sınmadı, öldürdülər”.
Chi Novruzali qate sabab, che marde sababi ama bape umetamon va biznamon. Toloshi xalq cimi sababkaron bape bizni va sababkaron bape ishda jazo bisanin. Yoxsa jigo sheyon ve baznen be.
Да, произошло то, чего нельзя было бы допускать властям Азербайджана. Смерть Новрузали Мамедова именно в тюрьме можно оценить, как политический промах властей Азербайджана. Думаю чуть позже власти это почувствуют, но будет уже поздно. Смерть Новрузали Мамедова, одного из видных представителей талышского национального движения, как раз то, что остро не хватало талышским национальным движением. Полагаю талыши несомненно воспользуются этой возможностью, которую представили им азербайджанские власти. Теперь есть идея и есть во имя этой идеи мученическая смерть в Азербайджанской тюрьме, превращенный в шахида во имя борьбы за национального возрождения. Что же господа? По моему, это есть полный пакет документов для борьбы национального возрождения на уровне международных организаций. Учитывая историю и нынешнюю геополитическую конфигурацию в Закавказье, можно предполагать победу талышей, если они проведут сплоченную и грамотную политику сообща с международными организациями. Благо для этого у талышей есть возможность, опыт и положительный имидж в международных организациях. К сожалению, Азербайджан идеологически не только не смог приблизить к себе в роде единоверцев и исторически им близкого народа, но наоборот умудрился превратить мирный талышский народ в своего идеологического врага. Это говорит о том что, тюркский национализм в своей грубой и дикой форме живет и продолжает угнетать других малочисленных народов. Долго ли будет продолжатся тюркский маскарад в Закавказье, это покажет ближайшие время.
ТалышИнфо - новости, политика, аналитика
