- Исмаил Мусаевич, расскажите, пожалуйста, когда образовалась талышская диаспора и как давно талыши поселились в России?
- Талышская диаспора существует с 2008 года. В основной своей массе талыши переехали жить в Россию не так давно, можно сказать, после распада Советского Союза, впрочем, как и представители многих других народов. Теперь Россия стала для нас историческим местом проживания – второй родиной. Подавляющее большинство переселившихся в Россию талышей живет в основном в Москве, Санкт Петербурге, Екатеринбург, Тюмени и в Астраханской области.
Allahverdi Bayrami. In nom oxonə vaxtonədə rə-rə bə çəş çidə interneti saytonədə. Əy vində poeziya həvəskaron dıl şo, cəşon ruşin bedən. Tolışə xəlği yolə filosof, fikirxıvand, xəlğə şair, xəy-şərədə ruhani, həmron-duston dılədə pirani, nəhayət, əsıl tolış Allahverdi Bayrami.
Ustod Şair şəv-ruj sərgərdone çı tolışə xəlği zıvoni, ədəbiyoti umute roədə. Vote bəbe ki, bo tolışə xəlği ələmdorəti kardedə bənə Əbəlfəzl Əbbasi. Əve, həmən ruhaniye çəmə Şair... Deştə xəlği ruhi əşt-nışt kardedə ustod. Şairi zahiri vindemon vey zəhmine. Hərəkətonış vey qon, sabit və təmkinine. Diyənonış tij, jo bızın ğəssobe, "qujd" ancedə... Əncəx dəy nezədə oşnə bebəpeşt, zınedəş ki, çı "zəhminə" şairi sinədə qıləy mulayimə dil kəş jəydə.
A. Bayrami nəfəs de tolışi fiki şe-omə kardedə. Şəv-rujış bə tolışi həsr bıə, ıştə umrış bə tolışə xəlği ehsan kardə.
Allahverdi muəllim iminə nubədə insoniyyəti xoto ruhaniye ki, qurbətən-lillah, dımınə nubədə ğeyrətmandə tolışe. Sıxani həqiqi mənədə Şair de qıləy şeer nıvışte qane bedəni. Im milləti ha rujnə tənəzzulu vində Şair, şubhə ni ki, "ilham pəri" cəş karde səbrış ərəsni.
Kədə bəy mehmon beədə, çəy koy mizi səpe peşandə bıə "siyo-sipi nıvıştəyon” vindeədə, qıləy şinə həsəd bardıme: - "Merd ko kardedəəni". Kazaxıstanədə jiə tolışi bəy vığandə luğət, dəcəy əlavon ıştə çapi çəş kardedə... Çanə dastə nıvıştəyon səpe yəndı eçınə bıə... Bəştə mehmonon təqdim kardışe ıştə tojə cap bıə kitob "Əloləon" (tolışə mahne restəyon)
Əloləm... Dodo ğıbon... Hova ğıbon... Im sədo çəmə Tolışə xəlği nənon, çı tarixi, zəmoni əsron bezə pardon dırniə sədoye ki, bo ə sədo sinov şə zoon lolo jəydə mavuji.
Çəmə eli yolə Şair sininən be, çı "Tolışi qofo"ku diəro eqıne nızne. Tolışi qofo nəslon arədə bunim rabitəye bu, xəlği Şair xəlği bobo- əcdodon arədə, eynən, rabitəye. Tolışə şeeron nıvıştedə de İvıjəli təxəllusi. İvijəli tolışə xəlği nəğılə ğəhrəmone. Jıqo ədəbiyə nom peqəte nişo doydə ki, Şairi ruf tolışə xəlği rufiku co ni, bə şıkrəy.
Allahverdi Bayrami həmişə ədəbi otırniyədəy ( yəni tədğiğaton bardedə.) Poeziyada həqiqi mənədə Şair çe sıxani arxitektore, bənnoye, məvuji kə dutedə. Coknə bənno kərpici səpe kərpici bənoy,kəy peğətedə, Şairən eynən bənə bənno sıxani səpe sıxan noydə, şeer ofəyə kardedə.
Jintono Şairi şeerondə qıləyni rosnidəmon bəşmə nəzə. Şeer nəin ki, tolışi poeziyədə, umumən imrujnə poeziyədə bə ən bılındə zirvə layiğe.
Həmişə jığo bıə, Şairi fik-xıyol bılındiədə bəpəre, "kef" əhlion jintono bəh-bəh bəkan, jıqo bəznen ki, Şair çəvon "kef"i fiki kardedə. Əmma Şair bənıvışte bo nığılə fik bıkon, bo hal əhlion... (uyo hol əhli voteədə, sohbət arifon barədə şedə).