- Исмаил Мусаевич, расскажите, пожалуйста, когда образовалась талышская диаспора и как давно талыши поселились в России?
- Талышская диаспора существует с 2008 года. В основной своей массе талыши переехали жить в Россию не так давно, можно сказать, после распада Советского Союза, впрочем, как и представители многих других народов. Теперь Россия стала для нас историческим местом проживания – второй родиной. Подавляющее большинство переселившихся в Россию талышей живет в основном в Москве, Санкт Петербурге, Екатеринбург, Тюмени и в Астраханской области.
Məhəbbətə şeironədə (Seminə poə: "Peşnəni savdı”) Camal nuşo doedə məxsusiə məhorət. Ən nığılə fik – famon ifodə kardedə de kamə sıxanon, de bədiə vasitəon. Çumçıko Camal təbiətən lirikə şaire. Iştə məşhurə pehandonədə, peğandonədə, ğəzəlonədə şair de şinə zıvoni nəğl kardedə səmimiə pəvəndi de soyə - reçinə məşuqə mınasibəton:
Eqət mıni dılisə,
Bə çımı sə bıqard tı.
Bıdə obuy dıli sə,
Bıji - bıpər bedard tı! ( s. 88)
Çominə poədə ("Huseyni ro bə dod rəsə”) qırdə bıə çı şairi bə Xıdo, bə peyğombəri, bə imomon, bə pıə - moə, bə avlodi məhəbbət ifodə bıkə şeiron. In peyə - təbiə hisson de ən səmimiə sıxanon bə nəzə rosnedə, tolışə zıvoni ən nığılə - qəncinə layon bə dim vardedə.
Rujım ahu – zore, Xıdo,
İnson boçi kore, Xıdo?
Nənon conboz zandedənin,
Harco tarso pure, Xıdo... (s.99)
Pencminə poədə ("Zevılə sırəon”) satirikə şeiron cəm bıən. Camali şeironədə satirikə ruh ve zumande. Bə obrazon ciddiə mınasibət, çırkinə əməlon bə mion noyro bə obrazi daxiliə aləmi mıdaxilə, bəhandi nəzə cəlb kardeyo mıraciə sıxanon oko doy Camali satirikə şeiron məziyətonin. Camali satirikə - tənqidiə şeiron bə nomin. Bı hərc – mərcə zəmonədə, benizomə məmləkətədə şair rohət jie zınedəni, devroniku norozie. Çumçıko Camal əsliki şaire. Devroniku rozi mande, bə zəmonə tarifat doe bə əslikə şairon təbiəti zidde. Lələzoə çəş okardeku deştə muhiti bə canqe:
Ha ruj doe- -se, ha ruj vıjor,
Bıstən – bəhvat, bəhvat – bıhır.
Dınyo qıle kanə dasthor,
Botı sarde, bomı boxor...
Bəkışte ın vıjor mıni. ( s.111)
Çı şeirə kitobi hıstışe qıle məziyət ki, co kitobonədə ni. İyo har poə sıftədə bə şeiron məzmuniro tənqidiə rayon, mılahızəon doə bıən. Camali ofeyəmonəti qeşə mənzərə həxədə fik - ray nımayiş bıkə ın mılahizəon çı kitobi 20 səyfə təşkil kardedə. Rayəvon – tənqidəvonon dılədə Vaqif Yusifli, Şiri Əvəz Sadıxzodə, Hilal Əlifizoə, Əli Nasir, Xanəli Tolış, Elnur Ağaoğlu, Əhməd Səmədov, Rəsul Rzayev, Şahan Talıbizoə, Musa Ələkbərli, Əvəz Nəbizoə iyən çı sətron mıəllifi çı Camali barədə nıvıştəyonədə vıjnəyon doə bıən.
Hisob kardedəm ki, C.Lələzoə "Bəştə yurdi soyb beşəmon” şeirə kitob tolışə ədəbiyyoti tarıxədə qıle ədəbiə hadisəy.